Uniwersytet Tel Awiwu (hebr. אוניברסיטת תל אביב) w Tel Awiwie jest największą wyższą uczelnią w Izraelu. Posiada 9 wydziałów, 106 departaUniwersytet powstał w 1956, kiedy to połączyły się ze sobą Szkoła Prawa i Ekonomii Tel Awiwu, Instytut Nauk Przyrodniczych i Instytut Studiów Żydowskich.
W 1963 wybudowano nowy kampus uniwersytecki w dzielnicy Ramat Aviv, w północnej części Tel Awiwu.
30 czerwca 1980 izraelski parlament Kneset uchwalił ustawę Podstawowe Prawo Jerozolimy, która stwierdza, że zjednoczona Jerozolima jest stolicą Izraela, co oznacza, że jest ona siedzibą prezydenta, parlamentu, rządu i Sądu Najwyższego, oraz że święte miejsca wszystkich religii są tu nietykalne, a Izrael zobowiązuje się zapewnić swobodny dostęp do nich. Społeczność międzynarodowa nie uznaje tego aktu i ambasady większości państw znajdują się w Tel Awiwie.
Pretensje do Wschodniej Jerozolimy zgłaszają Palestyńczycy, uznający ją za stolicę ich przyszłego, niepodległego państwa. Konstytucja Organizacji Wyzwolenia Palestyny z 1968 roku określiła Jerozolimę jako "siedzibę OWP". Spór o status Jerozolimy jest jednym z powodów konfliktu izraelsko-palestyńskiego.
Hajfa (hebr. חיפה; arab. حيفا, Hayfā) - jest największym miastem północnego Izraela i stolicą administracyjną Dystryktu Hajfa. Jest to trzecie największe miasto w kraju pod względem powierzchni (63,7km²) i ludności (267 800 mieszkańców)[1].
Miasto jest położone nad Zatoką Hajfy, na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Tutejszy port morski jest największym portem przeładunkowym i pasażerskim w Izraelu. Wokół portu rozlokowały się liczne zakłady przemysłowe, wliczając w to rafinerię ropy naftowej. Hajfa to także ważny ośrodek kulturalny i naukowy. Znajdują się tutaj dwie światowej klasy uczelnie wyższe oraz kilka ośrodków naukowo-badawczych.
Pomieszczenie to, powszechnie uważane za miejsce spożywania Ostatniej Wieczerzy (cenaculum oznacza po łacinie jadalnię), jest jedynym miejscem chrześcijańskim w Izraelu, którym zarządzają władze lokalne.
Będący częścią kompleksu grobowca króla Dawida, Wieczernik był w okresie bizantyjskim otaczany przez chrześcijan wielką czcią. W średniowieczu nabyli go franciszkanie, lecz zostali później usunięci przez Turków. Pod tureckimi rządami Wieczernik zamieniono na meczet i chrześcijanom zakazano doń wstępu, podobnie jak Żydów pozbawiono dostępu do grobowca króla Dawida. Podobnie jak grobowiec, Wieczernik pochodzi z okresu krzyżowców. Przy wejściu po prawej stronie widnieją dwa herby krzyżowców. W ścianie południowej zachowała się nisza wykuta przez muzułmanów jako mihrab, gdy zamieniali kaplicę na meczet.
Wieczernik znajduje się ponad grobem króla Dawida. Prowadzą tam niewidoczne schody za drzwiami po lewej, biegnące z dziedzińca. Wielu zwiedzających mylnie bierze pierwszą dużą salę za Wieczernik, ale trzeba przejść przez hall, by wejść do dużo mniejszej komnaty , za którą dopiero jest miejsce przypuszczalnego spożycia Ostatniej Wieczerzy (Mt 26, 26-35, Mk 14, 15-25, Łk 22, 14-38, J 13,14,15,17; 1Kor 11, 23-25, Dz 1, 12-26 i Dz 2, 1-4).
Kaplica Wieczernika otwarta jest codz. 8.00-12.00 i 15.00-18.00, lecz sala spożywania Ostatniej Wieczerzy jest zamykana o 16.00. Wstęp wolny. Czasami odprawiane są nabożeństwa - informacji udziela Chrześcijański Ośrodek Informacji.
Ściana Płaczu, zwana też Ścianą Zachodnią lub Murem Zachodnim (po hebrajsku HaKotel Hama'aravi lub po prostu HaKotel), to nic innego, jak zwykły kamienny mur. Jest to jednak jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w całej Jerozolimie, a także w całym Izraelu.
To fragment zbudowanego w 20 r. p.n.e. przez Heroda Wielkiego muru otaczającego dziedziniec Drugiej Świątyni. Rzymianie zniszczyli świątynię w 70 r., lecz ponieważ, jak twierdzą teksty rabiniczne, szechina (boska obecność) nigdy nie opuściła tej ściany, jest ona uważana za najświętsze ze wszystkich miejsc żydowskich. W okresie osmańskim ściana stała się celem pielgrzymek, miejscem, do którego Żydzi przychodzili opłakiwać swoich przodków i zniszczenie Jerozolimy - stąd właśnie pochodzi nazwa Ściana Płaczu. W tym czasie zabudowania przysunęły się bliżej ściany, pozostawiając tylko wąską alejkę na odprawianie modlitw.
W 1948 r., kiedy całe Stare Miasto znalazło się w rękach Jordańczyków, Żydzi utracili dostęp do tego miejsca. Dziewiętnaście lat później, gdy izraelskie oddziały specjalne atakowały podczas wojny sześciodniowej, ich celem była właśnie Ściana, a pierwszą akcją w ramach obrony Starego Miasta było zniszczenie sąsiedniej dzielnicy arabskiej, aby utworzyć plac, który istnieje do dzisiaj. Obszar przed samą Ścianą służy obecnie jako olbrzymia synagoga pod gołym niebem. Jest on podzielony na dwie strefy: małą część południową dla kobiet i gwarniejszą, większą część północną dla mężczyzn. To tutaj odziani na czarno chasydzi kiwają się w przód i w tył, pochylając głowy w modlitwie, co jakiś czas robiąc przerwę, by przylgnąć do ściany i ucałować kamienie. Zawsze w piątki o zachodzie słońca zbiera się gęsty tłum, by świętować nastanie szabatu. Studenci z pobliskiego Yeshiva HaKotel schodzą się, by tańczyć i śpiewać. ściana jest również popularnym miejscem obrzędów Bar Micwy, które odbywają się w okresie szabatu oraz w poniedziałki i czwartki rano.
Miejsce to fascynuje nie tylko świat żydowski. Przybyła tu Madonna, a także pewnej soboty 1993 r. Michael Jackson. Jego wizyta w szczególny sposób oburzyła ortodoksyjnych Żydów, gdyż towarzyszyły mu tłumy dziennikarzy z aparatami fotograficznymi (fotografowanie w czasie szabatu jest zabronione). W każdym razie turyści nie będący Żydami mogą podejść do Ściany, jeśli ubrani są skromnie, a mężczyźni włożą na głowę jarmułkę.
Warto zwrócić uwagę na różnorodne style architektoniczne widoczne w samej ścianie. Wielkie dolne warstwy utworzone są z kamieni z okresu Heroda, które można rozpoznać po szlifowanych krawędziach. Ponad nimi widać uformowane nieco inaczej kamienie pochodzące z czasów powstania meczetu Al-Aqsa. Z bliska widać też powciskane w szczeliny zwitki papieru, od krótkich notatek po niemal całe książki. Istnieje bowiem przekonanie, że wetknięcie kartki z zapisaną prośbą w szczelinę w ścianie zwiększa skuteczność modlitwy. Karteczkę, którą wsunął między kamienie Jan Paweł II, podczas swej wizyty w Jerozolimie w marcu 2000, przewieziono od razu do Instytutu Iad Vashem.
Do ściany można podchodzić całą dobę, dostęp jest bezpłatny. Szczególnie warte polecenia jest odwiedzenie tego miejsca nocą, kiedy skąpane jest w blasku księżyca.
Tereny dzisiejszego Izraela zasiedlone zostały ok. 2500r.p.n.e. przez Kananejczyków. Około XIII wieku p.n.e. pojawiły się na tym obszarze plemiona izraelskie kolonizując południową część Kanaanu, czyli krainę nazwaną później przez Rzymian Palestyną.
Dogodne położenie tego regionu na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych między Azją, Afryką i Europą, w zachodniej części tzw. żyznego półksiężyca, zdeterminowało w znacznym stopniu jego burzliwe dzieje.
Pod koniec XI wieku p.n.e. Izraelici zostali zjednoczeni przez Saula. Około 925 r. p.n.e. państwo izraelskie uległo rozbiciu na dwa królestwa: Izrael, uzależnione od Asyrii na przełomie IX i VIII w. oraz Judę, które zostało podbite w latach 857-856 przez Babilonię.
Po podbojach asyryjskich, babilońskich a później perskich (550-333 p.n.e.) i macedońskich Aleksandra Wielkiego w 323 r.p.n.e.) Żydzi rozprzestrzenili się po terytoriach zwycięskich imperiów. W 63 r. p.n.e. następuje podbój ziem Izraela przez Rzymian, którzy w 6 r. n.e. utworzyli tutaj prowincję zwaną Judeą.
Jako miejsce narodzin i działalności Jezusa z Nazaretu stała się kolebką chrześcijaństwa.
W 66 r. n.e. Żydzi zbuntowali się przeciw władzy Rzymian, co dało początek trwającemu do 73 r. powstaniu zelotów. Zakończone klęskami powstania zwiększyły rozproszenie, czyli diasporę Żydów po całym imperium rzymskim. Od tego czasu terytorium dawnego państwa żydowskiego nazywać Palestyną.
Od 395 r., po rozpadzie Imperium Rzymskiego, Palestyna wchodziła w skład Cesarstwa Bizantyjskiego, zaś w latach 634-640 została podbita przez Arabów. W ciągu kolejnych wieków nastąpiła islamizacja i arabizacja miejscowej ludności. Jerozolima stała się jednym z ważniejszych ośrodków religijnych i gospodarczych islamu.
Idee głoszone w chrześcijaństwie zachodnim o konieczności odzyskania z rąk muzułmanów Ziemi Świętej dały początek wojnom krzyżowym.
Po pierwszej inwazji rycerstwa zachodnioeuropejskiego w 1099 r. na terenie Palestyny powstało Królestwo Jerozolimskie. W roku 1187 chrześcijanie utracili jednak Jerozolimę. a ostateczny upadek nastąpił w 1291 r. wraz ze zdobyciem Akki - ostatniej twierdzy krzyżowców.
W latach 1516-1918 Palestyna znalazła się w imperium osmańskim. Utraciła przy tym swoją dawną pozycję. W XIX wieku powstała idea stworzenia państwa żydowskiego w Palestynie i przyspieszenia osadnictwa Żydów na tym terenie.
W roku 1897 odbył się pierwszy Kongres Syjonistyczny, na którym sformułowano program budowy państwa Żydów w Palestynie. W 1918 został on poparty tzw. Deklaracją Balfoura, ministra spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, która w tym czasie, aż do 1948 r. zajmowała terytorium Palestyny.
Nasilający się w okresie międzywojennym napływ Żydów do Palestyny spotkał się z protestem rdzennej ludności arabskiej. Po II wojnie światowej ONZ zatwierdziła, zaakceptowany przez wszystkie mocarstwa, projekt podziału Palestyny na 2 państwa: arabskie i żydowskie.
Sprzeciw krajów arabskich doprowadził do wybuchu wojny arabsko-izraelskiej w latach 1948-49. W wyniku zwycięstwa państwo izraelskie powiększyło się, a pozostała część ziem, wraz ze Starym Miastem Jerozolimy została włączona do Królestwa Jordanii.
Żadne z sąsiednich państw arabskich nie uznało prawa Izraela do istnienia. Doprowadziło to ostatecznie do wybuchu kolejnej wojny sześciodniowej w 1967 r. W jej efekcie Izrael zajął Zachodni Brzeg Jordanu wraz z pozostałą częścią Jerozolimy należące do Jordanii, Wzgórza Golan należące do Syrii i Półwysep Synaj i Okręg Gazy należące do Egiptu.
Na mocy układu egipsko-izraelskiego w 1980 r. wojska izraelskie opuściły terytorium Synaju.
W grudniu 1987 r. na terenach okupowanych wybuchło powstanie antyizraelskie (tzw. intifada), zakończone dopiero podpisaniem w 1993 r. porozumienia palestyńsko-izraelskiego w sprawie utworzenia autonomii palestyńskiej. Rozpoczęło ono długie i trudne pertraktacje pokojowe.
Izrael jest krajem wielu religii, choć dominującą rolę odgrywa judaizm. Niepisane normy zwyczajowe nakazują respektowanie odmiennych rytuałów i sposobów zachowania. Nie należy manifestować swojej odmienności, szczególnie w czasie świąt religijnych. Turyści zwiedzający miejsca zamieszkiwane przez ortodoksyjnych wyznawców judaizmu powinni nosić odpowiedni strój (długie spodnie, długie spódnice, długie rękawy). Niewskazane jest poruszanie się samochodem w tych rejonach w czasie szabasu. Nie należy również odwiedzać miejsc kultu bez aprobaty osób uczestniczących w uroczystościach religijnych ani też fotografować tych osób bez ich zgody. Podobne zasady dotyczą zachowania w miejscach kultu innych religii -w meczetach i kościołach.
Izrael leży na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego oraz w zachodniej części Płaskowyżu Syryjsko-Arabskiego. Państwo powstało w 1948 roku na terytorium Palestyny. Obszar Izraela wynosi 20,7 tys. km kwadratowych i tworzą go dość odmienne krainy. Wybrzeże stanowi wąski pas nizinny, rozszerzający się ku południowi o łagodnym klimacie i bujnej roślinności śródziemnomorskiej. Nizina Nadmorska w kierunku wschodnim przechodzi w równinne krainy: Szaron i Szefela w których krajobrazie dominują pola uprawne, plantacje cytrusów, gaje oliwne. Wnętrze kraju wypełniają wyżyny pocięte uskokami, ciągnące się od górzystej Galilei na północy, przez Judeę do płaskowyżu Negew na południu. Na wschód Negew opada ku brzegom Morza Martwego, które leży w największej depresji na świecie. W zapadlisku tektonicznym, będącym przedłużeniem Wielkich Rowów Afrykańskich leży Jezioro Tyberiadzkie (Genezaret) odwadniane przez rzekę Jordan.
Na obszarze Izraela a byłej Palestyny jest bogate dziedzictwo kulturowe będące wytworem przebywających tu od tysiącleci różnych ludów, zróżnicowanych pod względem etnicznym, o często odmiennych ideologiach. Wskazują na nie liczne odkrycia archeologiczne, a także cenne obiekty zabytkowe pochodzące z nowszych czasów. Szczególne znaczenie kulturotwórcze należy przypisać rozwijającym się tu w swych początkach trzem największym religiom monoteistycznym świata: judaizmowi, chrześcijaństwu i islamowi. O wielkiej żywotności ich tradycji na tym obszarze świadczą przetrwałe od wieków liczne miejsca kultu. Krainy historyczne opisane w tekstach biblijnych to: Galilea, Samaria, Judea, Negew.
Wykop